31 grudnia 1934, poniedziałek

Warszawa. Bruno Schulz spędza sylwestra w stolicy. Stanisław Ignacy Witkiewicz pisze żartobliwy wierszyk zatytułowany Do Schulza.

Spontanicznie wymyślony utwór, spisany przez autora na pasku wydartej tekturki, najprawdopodobniej w mieszkaniu Witkiewiczów przy ul. Brzeskiej1, to rodzaj literackiej prowokacji nawiązującej do erotycznych obsesji twórcy Xięgi bałwochwalczej*2, a jednocześnie Witkiewiczowski* figiel, który miał uświetnić wspólny sylwestrowy wieczór.

Niewiele można powiedzieć o okolicznościach powstania utworu – nie zachowała się żadna relacja na ten temat, poza samym wierszem odnalezionym w 1976 roku przez Stefana Okołowicza – ani o tym, jak Schulz spędził sylwestra. Być może trafił na imprezę zorganizowaną przez Witolda Gombrowicza: „urządziłem artystyczną popijawę w mieszkaniu mojej matki na Chocimskiej […]. Trwająca do szóstej rano zabawa była widomym znakiem mojego solidnego usadowienia się w warszawskim światku literackim. Już nie pamiętam dobrze kto tam był, ale w każdym razie nie brakło Brezy, Mauersbergerów, Tonia Sobańskiego, był Rudnicki i bodaj Choromański, było bractwo pijaków pod przewodem Światka Karpińskiego i «Minia» czyli Janusza Minkiewicza, były rozmaite aktorki, Zdzisław Czermański, Kanarek (dziś znany malarz w Stanach)… i może Witkacy i chyba Bruno Schulz…”3. (ts)

Zobacz też: koniec grudnia 1934 – 19 stycznia 1935, 1 stycznia 1935.

  • 1
    Tę lokalizację wskazuje Stefan Okołowicz, który jako pierwszy pisze o wierszu Witkacego. Zob. Stefan Okołowicz, Śliwka i tacet. O spotkaniach Schulza i Witkacego, „Schulz/Forum” 2016, nr 8, s. 49 i nn.
  • 2
    Treść wiersza przywołuje grafikę Xięga bałwochwalcza II (por. Bruno Schulz, Księga obrazów, zebrał, opracował, komentarzami opatrzył Jerzy Ficowski, Gdańsk 2012, s. 266–267), przedstawiającą kobietę z podciągniętą suknią oraz klęczącego mężczyznę o rysach twarzy Schulza. O innych prowokacjach Witkiewicza zob. Stefan Okołowicz, op. cit., s. 62–64.
  • 3
    Witold Gombrowicz, Wspomnienia polskie, Kraków 2002, s. 115.